کابل فشار متوسط چیست؟

کابل فشار متوسط (Medium Voltage Cable) نوعی از کابل های انتقال جریان الکتریکی است که برای ولتاژهای بین 1 تا 36 کیلوولت (kV) مورد استفاده قرار می گیرد. این کابل ها بر اساس استانداردهای بین المللی مانند IEC طراحی و تولید می شوند و نقش بسیار مهمی در شبکه های انتقال و توزیع برق شهری و صنعتی دارند. کابل های فشار متوسط معمولاً در مسیر انتقال انرژی از پست های توزیع تا ترانسفورماتورهای محلی یا از ژنراتور تا ترانسفورماتورهای افزاینده استفاده می شوند. در این بازه، جریان برق باید با کمترین تلفات منتقل شود و از همین رو انتخاب نوع کابل، هادی و عایق آن از اهمیت زیادی برخوردار است. برای افزایش ایمنی، بیشتر تولیدکنندگان از روکش های قرمز رنگ برای این کابل ها استفاده می کنند تا هشداردهنده وجود ولتاژ خطرناک باشد. در مقابل، کابل های با روکش مشکی رنگ معمولاً برای نصب دفنی در زمین استفاده می شوند.

انواع کابل فشار متوسط

کابل های فشار متوسط بر اساس چند عامل فنی و ساختاری به انواع مختلفی تقسیم بندی می شوند. نخستین عامل، جنس هادی است که می تواند از مس یا آلومینیوم انتخاب شود. کابل فشار متوسط مسی به دلیل رسانایی بالا و افت ولتاژ کمتر، در پروژه های حساس صنعتی به کار می رود، در حالی که کابل فشار متوسط آلومینیومی با وزن کمتر و قیمت اقتصادی تر، برای مسیرهای طولانی یا پروژه های عمومی گزینه مناسبی است. عامل دوم، تعداد رشته ها است؛ به این معنا که کابل ممکن است به صورت تک رشته (Single Core) برای انتقال جریان در یک فاز یا سه رشته (Three Core) برای سیستم های سه فاز طراحی شود. از نظر ساختار کابل، این محصولات ممکن است زره دار یا بدون زره باشند که زره نقش محافظتی در برابر آسیب های مکانیکی و میدان های مغناطیسی دارد. همچنین کابل های فشار متوسط در رنج های ولتاژی مختلف مانند 6، 12، 20 و 36 کیلوولت تولید می شوند تا متناسب با نیاز شبکه های توزیع و شرایط نصب انتخاب گردند. ترکیب این عوامل موجب می شود هر کابل فشار متوسط ساختار فنی و عملکردی خاص خود را داشته باشد و برای کاربردهای متفاوتی مانند انتقال انرژی در شبکه های زمینی، هوایی و صنعتی مورد استفاده قرار گیرد. برای شناسایی ساختار دقیق هر کابل فشار متوسط، از حروف اختصاری مطابق با استاندارد VDE آلمان استفاده می شود. این حروف نشان دهنده جنس هادی، نوع عایق، نوع شیلد، زره و روکش کابل هستند. عبارت هایی نظیر کابل N2XSYBY یا NA2XSEY از جمله مواردی هستند که بیان کننده ساختار کابل های فشار متوسط هستند. با مراجعه به صفحه محصولات کابل فشار متوسط می‌توانید انواع مختلفی از آن ها را در وب سایت الماس برق ایرانیان مشاهده نمایید.

تفاوت های زیر باعث می شود که کابل های فشار متوسط در انواع مختلفی به بازار عرضه شوند:

• از هادی مسی یا آلومینیومی ساخته شده باشد.
• به صورت تک رشته یا سه رشته طراحی شده باشد.
• زره دار یا بدون زره (آرمور) باشد.
• زره آن از نوع نواری (Tape Armor) یا مفتولی (Wire Armor) باشد.
• از رنج ولتاژی 6، 12، 20 یا 36 کیلوولت تولید شده باشد.
• دارای روکش معمولی از جنس PVC یا غلاف سربی (Lead Sheath) باشد.

ولتاژ کابل های فشار متوسط

ولتاژ کابل فشار متوسط (Medium Voltage Cable Voltage) به میزان ولتاژی گفته می شود که کابل توان تحمل و انتقال ایمن آن را دارد، بدون آنکه در عملکرد الکتریکی یا ساختاری دچار مشکل شود. به طور کلی، تمامی کابل هایی که امکان استفاده از آن ها در محدوده ولتاژ 1 تا 36 کیلوولت وجود دارد، بر اساس استانداردهای بین المللی در گروه کابل های فشار متوسط قرار می گیرند. نکته مهم این است که صرفاً قرار گرفتن یک کابل در گروه فشار متوسط به این معنا نیست که بتوان از آن در تمامی سطوح این ولتاژ متوسط استفاده نمود. در واقع هر کابل فشار متوسط تنها برای یک رنج ولتاژ معین طراحی می شود و در صورت استفاده از کابل در سطح ولتاژی بالاتر از مقدار مجاز، احتمال تخلیه جزئی (Partial Discharge)، افزایش حرارت داخلی و در نهایت آسیب جدی (انفجار) در ساختار عایق و هادی وجود دارد. آگاهی از رنج ولتاژ کابل فشار متوسط در زمان انتخاب و خرید، یکی از مهم ترین مراحل طراحی و اجرای شبکه های توزیع برق است؛ زیرا تطابق دقیق ولتاژ کابل با شرایط عملیاتی، ضامن طول عمر، پایداری و ایمنی سیستم الکتریکی خواهد بود.طراحی شده و تا 10 کیلوولت در شرایط نرمال قابل استفاده است.

ولتاژ تست (Test Voltage) مقدار ولتاژی است که کابل فشار متوسط می‌تواند برای مدت کوتاه و در شرایط آزمایشگاهی تحمل کند، بدون اینکه دچار آسیب یا تخریب در عایق و ساختار داخلی شود. این ولتاژ معمولاً بین ۱.۵ تا ۲.۵ برابر ولتاژ نامی کابل است و برای بررسی سلامت و ایمنی کابل در برابر نوسانات لحظه‌ای به کار می‌رود.

به طور کلی رنج ولتاژ کابل های فشار متوسط به چهار گروه زیر تقسیم می‌شود

• 3/6 تا 6 کیلوولت با ولتاژ تست 7/2KV
• 6 تا 10 کیلوولت با ولتاژ تست 12KV
• 12 تا 20 کیلوولت با ولتاژ تست 24KV
• 18 تا 30 کیلوولت با ولتاژ تست 36KV

ساختار کابل فشار متوسط

ساختار کابل فشار متوسط از چندین لایه مجزا تشکیل شده است که هر یک از آن ها نقش بسیار مهمی در عملکرد الکتریکی و مکانیکی کابل ایفا می کنند. این لایه ها به گونه ای طراحی شده اند که از انفجار یا تخریب کابل در اثر عبور جریان با ولتاژ بالا جلوگیری کرده و در برابر عوامل محیطی، فشارهای مکانیکی و میدان های مغناطیسی شدید مقاومت ایجاد کنند. عبور جریان برق از کابل های فشار متوسط، رفتاری کاملاً متفاوت نسبت به کابل های فشار ضعیف دارد. در این کابل ها، حتی وجود مقدار اندکی فاصله، هوا یا گرد و غبار در میان لایه های داخلی می تواند باعث ایجاد آرک الکتریکی (جرقه ناگهانی) شود و به ساختار کابل آسیب برساند. به همین دلیل، تولیدکنندگان برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی، در فرآیند طراحی و تولید، از استانداردهای بین المللی مانند IEC 60502-2 و VDE 0276 پیروی کرده و لایه های مختلف کابل را با دقت بالا و در محیط های کاملاً کنترل شده تولید می کنند تا ایمنی، دوام و پایداری کابل در شرایط کاری مختلف تضمین شود.

ساختار کابل فشار متوسط روکش دار را عوامل زیر تشکیل می دهند:

• هادی فشرده (Compacted Conductor)
• اسکرین هادی (Conductor Screen)
• عایق کراس لینک (XLPE)
• اسکرین عایق (Insulation Screen)
• کاغذ با الیاف درشت (Crape Paper)
• هادی هم محور کانسنتریک (Copper Wire Screen)
• نوار پلی استر (Polyester)
• فیلر (Filler)
• زره یا آرمور (Armore)
• نوار پلی استر (Polyester)
• روکش نهایی (Ovher Sheath)

هادی فشرده (Compacted Conductor)

هادی فشرده یکی از اجزای اصلی در ساختار کابل فشار متوسط است و به عنوان رسانای مرکزی وظیفه انتقال جریان الکتریکی را بر عهده دارد. جنس هادی معمولاً از مس (Cu) یا آلومینیوم (Al) انتخاب می شود که هر دو مطابق با استانداردهای بین المللی به صورت نیمه افشان و فشرده (Compacted Conductor) تولید می گردند. استفاده از ساختار فشرده در هادی کابل فشار متوسط به این دلیل است که فضاهای خالی میان مفتول های مسی یا آلومینیومی از بین برود. وجود حتی کوچک ترین فاصله یا حفره در بین رشته های هادی می تواند باعث ایجاد آرک الکتریکی (Electric Arc) یا جرقه در داخل کابل شود و در نتیجه، خطر انفجار یا تخریب عایق را به همراه داشته باشد. به همین علت، تولیدکنندگان در فرآیند ساخت، مفتول ها را با دقت بالا در کنار یکدیگر قرار داده و سطح هادی را یکنواخت، فشرده و صیقلی طراحی می کنند تا انتقال جریان با حداقل مقاومت و بیشترین ایمنی انجام گیرد. این ویژگی باعث افزایش ظرفیت عبور جریان، کاهش تلفات انرژی و بالا رفتن دوام الکتریکی کابل های فشار متوسط می شود.

اسکرین هادی (Conductor Screen)

اسکرین هادی یا نوار نیمه رسانا (Conductor Screen) لایه ای است که مستقیماً بر روی هادی مسی یا آلومینیومی در ساختار کابل های فشار متوسط قرار می گیرد. وظیفه اصلی این لایه، یکسو سازی میدان های مغناطیسی در اطراف هادی، کاهش تنش های الکترواستاتیکی و پر کردن فضاهای خالی میان عایق و هادی است تا از بروز جرقه یا تخلیه الکتریکی در داخل کابل جلوگیری شود. مواد به کاررفته در اسکرین هادی از نوع نیمه رسانا (Semiconductive Compound) هستند. این مواد ترکیبی از عایق ها و رساناها محسوب می شوند که ضمن حفظ خاصیت عایقی، با افزودن ذرات رسانا مانند کربن سیاه (Carbon Black)، قابلیت هدایت الکتریکی کنترل شده ای پیدا می کنند. وجود لایه نیمه رسانا در کابل فشار متوسط باعث می شود میدان الکتریکی اطراف هادی به صورت یکنواخت توزیع گردد و از تمرکز ولتاژ در نقاط خاص جلوگیری شود. این ویژگی نقش مهمی در افزایش طول عمر عایق، کاهش تلفات الکتریکی و ارتقای ایمنی کابل فشار متوسط دارد.

عایق کراس لینک (XLPE)

عایق پلی اتیلن کراس لینک شده (XLPE) یکی از مهم‌ترین اجزای تشکیل‌دهنده در ساختار کابل‌های فشار متوسط است که نقش اصلی آن ایزوله‌سازی هادی و جلوگیری از نشت جریان الکتریکی می‌باشد. این لایه بر روی نوار نیمه‌رسانا و هادی قرار می‌گیرد و با داشتن ویژگی‌های فیزیکی و الکتریکی بسیار مطلوب، موجب پایداری عملکرد کابل در شرایط ولتاژی و حرارتی بالا می‌شود. عایق XLPE به‌گونه‌ای طراحی شده است که ضمن جلوگیری از اتصال کوتاه بین هادی‌ها، به خنثی‌سازی میدان‌های مغناطیسی و محافظت از هادی در برابر اکسیداسیون و تخریب حرارتی کمک می‌کند. از نظر حرارتی، این نوع عایق توانایی تحمل دمای تا ۹۰ درجه سانتی‌گراد در حالت کاری مداوم را دارد و در برابر دماهای لحظه‌ای بالاتر نیز مقاوم است. ویژگی مهم عایق پلی اتیلن کراس لینک شده، مقاومت بالا در برابر تخلیه جزئی (Partial Discharge) و پایداری در محیط‌های مرطوب و شیمیایی است. به همین دلیل، استفاده از عایق XLPE در کابل‌های فشار متوسط باعث افزایش طول عمر، ایمنی و بهره‌وری سیستم‌های انتقال و توزیع انرژی الکتریکی می‌شود.

اسکرین عایق (Insulation Screen)

اسکرین عایق لایه ای از جنس نوار نیمه رسانا است که همانند اسکرین هادی، در ساختار کابل های فشار متوسط نقش مهمی ایفا می کند. این لایه مستقیماً بر روی عایق کابل (معمولاً XLPE) قرار گرفته و با پوشش یکنواخت خود، وظیفه یکسان سازی میدان الکتریکی و جلوگیری از تمرکز تنش های ولتاژی را بر عهده دارد. عملکرد صحیح اسکرین عایق باعث می شود میدان های الکتریکی اطراف هادی به صورت همگن توزیع شوند و از ایجاد تخلیه جزئی (Partial Discharge) یا آسیب به لایه عایق جلوگیری شود. به همین دلیل، وجود این لایه در کابل های فشار متوسط از اهمیت بالایی برخوردار است و نقش مستقیمی در افزایش طول عمر، ایمنی و پایداری الکتریکی کابل دارد.

کاغذ با الیاف درشت (Crape Paper)

کاغذ با الیاف درشت (Crape Paper) یکی از لایه های نیمه رسانا در ساختار کابل های فشار متوسط است که بین شیلد هم محور (Concentric Shield) و اسکرین عایق قرار می گیرد. وظیفه اصلی این لایه، برقراری اتصال سطحی الکتریکی یکنواخت بین شیلد و اسکرین عایق است تا مسیر عبور و هدایت میدان های مغناطیسی و جریان های نشتی به درستی کنترل شود. علاوه بر این، کاغذ نیمه رسانا نقش یک واسطه حرارتی و الکتریکی محافظ را نیز ایفا می کند. در شرایطی که جریان خطا یا اتصال کوتاه باعث افزایش دما در بخش شیلد می شود، این لایه از انتقال مستقیم حرارت به اسکرین عایق جلوگیری کرده و مانع ذوب یا تخریب عایق داخلی کابل می گردد. به همین دلیل، استفاده از Crape Paper در کابل فشار متوسط باعث افزایش ایمنی، بهبود توزیع میدان الکتریکی و افزایش طول عمر مفید کابل در شرایط کاری سنگین می شود.

شیلد هم محور کانسنتریک (Copper Wire Screen)

شیلد هم محور یا کانسنتریک (Concentric Copper Wire Screen) یکی از لایه های اصلی در ساختار کابل های فشار متوسط است که وظیفه اصلی آن خنثی سازی میدان های مغناطیسی ناشی از عبور جریان با ولتاژ بالا می باشد. این شیلد از مجموعه ای از مفتول های مسی نازک تشکیل شده که با زاویه ای مشخص به صورت مارپیچی به دور کابل پیچیده می شوند. بر روی این مفتول های مسی، معمولاً یک نوار مسی پیوسته نیز قرار می گیرد که به آن هادی هم محور (Concentric Conductor) گفته می شود. این ترکیب باعث می شود تا جریان های نشتی یا ولتاژهای القایی به طور یکنواخت در سطح خارجی کابل تخلیه شده و از تمرکز میدان های الکتریکی جلوگیری شود. در تمامی کابل های فشار متوسط مسی یا آلومینیومی، استفاده از شیلد مسی با خلوص بالا الزامی است. این شیلد در صورت بروز خطا یا اتصال کوتاه، قادر است جریان های اضافی را با بیشترین بازدهی الکتریکی از مسیر خود عبور دهد و از آسیب دیدگی لایه های داخلی کابل جلوگیری کند. وجود این لایه نقش مهمی در افزایش ایمنی، پایداری عملکرد و طول عمر کابل فشار متوسط دارد.

نوار پلی استر (Polyester)

نوار پلی استر (Polyester Tape) لایه ای سفید رنگ و نازک است که بر روی شیلد هم محور مسی (Copper Wire Screen) در ساختار کابل های فشار متوسط پیچیده می شود. وظیفه اصلی این نوار، جلوگیری از باز شدن رشته های شیلد و ایجاد سطح یکنواخت برای لایه های بعدی کابل است. علاوه بر این، نوار پلی استر باعث افزایش چسبندگی و یکپارچگی ساختار کابل در مراحل روکش زنی می شود. در کابل های فشار متوسطی که بدون زره (Non-Armored) طراحی شده اند، پس از نوار پلی استر مستقیماً روکش نهایی از جنس PVC قرار می گیرد که معمولاً به رنگ قرمز یا مشکی است. اما در کابل های زره دار (Armored Cables)، لایه بعد از نوار پلی استر فیلر (Filler) می باشد که به عنوان بستر نصب زره عمل می کند. به طور کلی، استفاده از نوار پلی استر در کابل های فشار متوسط موجب بهبود استحکام مکانیکی، حفظ شکل دایره ای کابل، و افزایش کیفیت لایه های حفاظتی بیرونی در هنگام فرآیند تولید می شود.

فیلر (Filler)

فیلر یا پرکننده (Filler) یکی از لایه های میانی در ساختار کابل فشار متوسط است که معمولاً از گرانول PVC یا ترکیبات پلیمری مشابه ساخته می شود. این لایه بر روی شیلد هم محور تزریق می شود که وظیفه آن محافظت از شیلد در برابر آسیب های مکانیکی زره و ایجاد یک بستر یکنواخت برای نصب زره یا لایه های بعدی کابل است. فیلر همچنین نقش مهمی در حفظ گردی و تقارن کابل ایفا می کند. در کابل های سه رشته ای فشار متوسط، از فیلر برای پر کردن فضاهای خالی میان رشته ها استفاده می شود تا رشته ها در جای خود ثابت مانده و کابل شکل دایره ای خود را حفظ کند. این ویژگی علاوه بر زیبایی ظاهری، باعث افزایش مقاومت مکانیکی و جلوگیری از بیضی شدن یا تغییر فرم کابل در زمان نصب یا تحت فشار خارجی می شود. به طور کلی، وجود فیلر در کابل فشار متوسط موجب افزایش استحکام، پایداری و عمر مفید کابل در شرایط کاری سخت و نصب های دفنی یا صنعتی می گردد.

زره یا آرمور (Armore)

زره یا آرمور (Armor) یکی از لایه های حفاظتی اصلی در ساختار کابل های فشار متوسط است که وظیفه آن محافظت از اجزای درونی کابل در برابر تنش های مکانیکی، فشارهای فیزیکی و آسیب های محیطی می باشد. این لایه معمولاً از فولاد گالوانیزه (Steel) یا آلومینیوم (Aluminum) ساخته می شود و با قرار گرفتن بر روی فیلر (Filler)، استحکام و مقاومت مکانیکی کابل را افزایش می دهد. زره کابل نقش مهمی در جلوگیری از آسیب توسط حیوانات جونده مانند موش ها و همچنین کاهش تأثیر میدان های مغناطیسی خارجی دارد.

ساختار زره می تواند به دو صورت اجرا شود:

• زره نواری (Tape Armor): نوارهای فلزی به صورت پیوسته به دور کابل پیچیده می شوند.
• زره مفتولی (Wire Armor): از مجموعه ای مفتول فلزی با زاویه تاب مشخص تشکیل می شود.

طبق استاندارد VDE، در نام گذاری کابل ها از حرف B برای زره نواری و از حرف R برای زره مفتولی استفاده می شود. به عنوان نمونه، کابل N2XSYBY بیانگر یک کابل فشار متوسط با زره نواری فولادی است.

برخی حروف اختصاری دیگر نیز وجود دارند که به جهت اعلام نوع زره در دیتاشیت ها استفاده می‌شوند. این حروف عبارتند از:

• AWA مخفف Aluminum Wire Armore یعنی کابل مجهز به زره مفتولی از جنس آلومینیوم می باشد.
• SWA مخفف Steel Wire Armore یعنی کابل مجهز به زره فولادی مفتولی می باشد.
• STA مخفف Steel Tape Armore یعنی کابل مجهز به زره نواری از جنس فولاد می باشد.

نوار پلی استر (Polyester)

نوار پلی استر (Polyester Tape) در کابل های فشار متوسطی به کار می رود که زره آن ها از نوع مفتولی فولادی باشد. این نوار به عنوان یک لایه جداکننده و محافظ بین زره و روکش نهایی کابل عمل می کند. در صورت عدم استفاده از نوار پلی استر، در فرآیند روکش زنی (Sheathing) احتمال نفوذ مواد پلیمری به فضاهای خالی میان مفتول های زره وجود دارد. این نفوذ می تواند باعث چسبیدن روکش به زره فلزی و در نتیجه دشواری در جداسازی یا کاهش کیفیت روکش نهایی شود. نوار پلی استر با ایجاد سطحی صاف، یکنواخت و مقاوم در برابر چسبندگی، مانع از این مشکل می شود و در عین حال از نفوذ مواد پلیمری به بخش های داخلی کابل جلوگیری می کند. در مقابل، زره های نواری (Steel Tape Armor) به دلیل ساختار پیوسته و بدون فضای خالی خود، نیازی به استفاده از نوار پلی استر ندارند. به طور کلی، کاربرد این نوار در کابل های زره دار مفتولی باعث افزایش کیفیت ظاهری، استحکام مکانیکی و طول عمر کابل فشار متوسط می شود.

روکش نهایی (Overal Sheath)

روکش نهایی (Overall Sheath) آخرین لایه در ساختار کابل های فشار متوسط است و تمام اجزای داخلی کابل را در بر می گیرد. این لایه به عنوان محافظ خارجی کابل عمل کرده و از آن در برابر عوامل محیطی، رطوبت، مواد شیمیایی، فشارهای مکانیکی و ضربه های خارجی محافظت می نماید. جنس روکش نهایی معمولاً از PVC (پلی وینیل کلراید) انتخاب می شود که به دلیل خاصیت عایقی مناسب، مقاومت مکانیکی مطلوب و قیمت اقتصادی، در اکثر کابل های فشار متوسط مورد استفاده قرار می گیرد. دامنه حرارتی این روکش در حالت استاندارد تا 70 درجه سانتی گراد است و در شرایط خاص می تواند تا دماهای بالاتر نیز مقاوم باشد. روکش نهایی کابل فشار متوسط بسته به نوع کاربرد و مشخصات فنی، معمولاً در رنگ های قرمز یا مشکی تولید می شود تا نوع و ولتاژ کابل به راحتی قابل تشخیص باشد. این لایه علاوه بر نقش حفاظتی، موجب افزایش دوام، ایمنی و زیبایی ظاهری کابل در هنگام نصب های زمینی، کانالی یا صنعتی می شود.

علائم اختصاری کابل فشار متوسط

علائم اختصاری کابل فشار متوسط مجموعه‌ای از حروف و نشانه‌های استاندارد هستند که بر اساس استاندارد VDE آلمان برای معرفی ساختار، جنس مواد و لایه‌های تشکیل‌دهنده کابل از هادی تا روکش نهایی به کار می‌روند. این علائم به عنوان یک کد فنی شناسایی، اطلاعات دقیقی از نوع هادی، نوع عایق، وجود یا عدم وجود زره، جنس روکش و سایر ویژگی‌های فنی کابل را در اختیار مصرف‌کننده و متخصصین قرار می‌دهند. از آنجا که کابل‌های فشار متوسط در مدل‌ها و ترکیب‌های گوناگونی تولید می‌شوند، استفاده از این علائم برای تشخیص دقیق ساختار هر کابل ضروری است. برای مثال، در کدهایی مانند N2XSY یا N2XSYKY، هر حرف یا ترکیب حرفی نشان‌دهنده یک بخش مشخص از ساختار کابل است؛ مانند نوع هادی (مسی یا آلومینیومی)، نوع عایق (XLPE)، نوع زره (نواری یا مفتولی) و جنس روکش (PVC یا PE).

حروف اختصاری کابل های مدیوم ولتاژ

حروف اختصاری کابل فشار متوسط مجموعه ای از علائم و نشانه های استاندارد هستند که برای نمایش ساختار داخلی کابل برق، نوع مواد به کاررفته و اجزای اصلی کابل های قدرت مورد استفاده قرار می گیرند. این حروف بر اساس استاندارد بین المللی VDE آلمان تعریف شده اند و به مهندسان، تولیدکنندگان و مصرف کنندگان کمک می کنند تا تنها با مشاهده نام فنی کابل فشار متوسط، از نوع هادی (مسی یا آلومینیومی)، جنس عایق (مانند XLPE یا PVC)، وجود شیلد یا زره و همچنین نوع روکش نهایی آن مطلع شوند. در ساختار نام گذاری کابل های برق بر اساس استاندارد VDE، حرف N نخستین کاراکتری است که در ابتدای نام کابل قرار می گیرد. این حرف نشان می دهد که کابل بر اساس الزامات فنی و ساختاری استاندارد VDE طراحی و تولید شده است. همچنین، ترتیب حروف اختصاری در کابل فشار متوسط از چپ به راست و مطابق با ساختار زبان انگلیسی خوانده می شود. این ترتیب از مرکزی ترین لایه کابل (هادی) آغاز شده و به صورت مرحله به مرحله به بیرونی ترین لایه کابل (روکش نهایی) اشاره دارد.

• N: این حرف در ابتدای نام فنی تمام کابل های برق و قدرت مشاهده می شود و نشان دهنده ی آن است که ساختار کابل بر اساس استاندارد VDE آلمان طراحی شده است. در صورتی که پس از آن حرف A قرار گیرد (مانند NA2XSY)، هادی کابل از جنس آلومینیوم است؛ در غیر این صورت، هادی مسی می باشد.
• 2X: بیانگر وجود عایق XLPE (پلی اتیلن کراس لینک شده) است. این نوع عایق به دلیل مقاومت حرارتی و الکتریکی بالا، رایج ترین عایق در کابل های فشار متوسط محسوب می شود.
• S: نشان می دهد کابل دارای شیلد کانسنتریک (Concentric Shield) است که برای خنثی سازی میدان های مغناطیسی و افزایش ایمنی الکتریکی به کار می رود.
• E: معرف سه رشته ای بودن کابل است. در صورتی که این حرف در ساختار نام کابل وجود نداشته باشد، کابل از نوع تک رشته ای است.
• Y: بیانگر استفاده از PVC (پلی وینیل کلراید) در ساختار کابل می باشد.
  • اگر در میانه ی حروف اختصاری بیاید، نشان دهنده ی وجود فیلر یا بدینگ PVC است.
  • اگر در انتهای نام کابل قرار گیرد، به روکش نهایی PVC اشاره دارد.
• B: نشان دهنده ی استفاده از زره نواری (Tape Armor) در ساختار کابل است که وظیفه آن محافظت مکانیکی از اجزای درونی کابل در برابر فشار یا ضربه است.
• R: بیانگر وجود زره مفتولی (Wire Armor) است که نسبت به نوع نواری، مقاومت مکانیکی بالاتری دارد.
• K: نشان می دهد کابل دارای غلاف سربی (Lead Sheath) است. این لایه سبب افزایش مقاومت در برابر رطوبت، گازها و خوردگی های شیمیایی می شود.

با توجه به موارد ذکر شده به عنوان مثال کابل N2XSEYKYRY یک کابل مسی (N) مجهز به عایق ایکس ال پی ای (2X) است و شیلد آن از نوع کانسنتریک (S) می‌باشد. این کابل دارای سه رشته سیم است (E) که توسط یک فیلر (Y) از جنس PVC احاطه شده اند. (K) این کابل دارای غلاف سربی است که یک بدینگ از جنس پی وی سی (Y) بر روی آن قرار گرفته و (R) مجهز به وایر آرمور می‌باشد. (Y) روکش نهایی این کابل از نوع PVC می‌باشد.

بهترین برند کابل فشار متوسط در ایران

ایران یکی از تولیدکنندگان مطرح کابل فشار متوسط در جهان به شمار می رود و سالانه حجم قابل توجهی از محصولات خود را به کشورهای مختلف صادر می کند. بسیاری از برندهای ایرانی تولیدکننده کابل فشار متوسط از نظر کیفیت ساخت، تنوع محصول و انطباق با استانداردهای بین المللی، در رده بهترین برندهای جهان قرار دارند. ایران از جمله کشورهایی است که در حوزه تولید کابل های برق به ویژه کابل فشار متوسط و فشار قوی طی چند دهه گذشته پیشرفت چشمگیری داشته است که به لطف بهره گیری از فناوری های نوین، ماشین آلات پیشرفته و استفاده از مواد اولیه باکیفیت سبب شده تا کارخانجات تولید سیم و کابل ایرانی بتوانند محصولات خود را مطابق با استانداردهای بین المللی نظیر VDE، IEC و ISO تولید نمایند. در این بخش، به معرفی چند برند معتبر و شناخته شده کابل فشار متوسط در ایران می پردازیم. همچنین توصیه می شود پیش از خرید، مقاله تخصصی منتشرشده در وب سایت الماس برق ایرانیان درباره بهترین برندهای سیم و کابل ایرانی را مطالعه کنید تا انتخابی آگاهانه تر داشته باشید.

بهترین برند های کابل فشار متوسط در ایران عبارتند از:

• شرکت سیم و کابل مغان
• شرکت سیم و کابل ابهر
• شرکت سیم و کابل سیمکو
• شرکت سیم و کابل یزد

شرکت سیم و کابل مغان

شرکت سیم و کابل مغان از پیشرفته ترین تولیدکنندگان کابل در ایران است که در سال ۱۳۶۱ فعالیت خود را آغاز کرد. این کارخانه در زمینی به مساحت ۱۰ هکتار با زیر بنای ۳۸٬۰۰۰ متر مربع قرار دارد و از تجهیزات مدرن اروپایی برای تولید کابل های فشار متوسط، فشار قوی، فوق فشار قوی و کابل های خاص صنعتی استفاده می کند. برند مغان به ویژه در تولید کابل های پروژه ای سفارشی تخصص بالایی دارد و در بسیاری از پروژه های زیرساختی ملی و صنایع نفت و گاز نقش کلیدی ایفا کرده است. تولید مطابق با استانداردهای بین المللی، بهره مندی از آزمایشگاه های دقیق کنترل کیفیت و تعهد به تحویل به موقع سفارش ها، باعث شده مغان یکی از مطمئن ترین برندهای ایرانی در حوزه کابل های قدرت شناخته شود.

شرکت سیم و کابل ابهر

سیم و کابل ابهر یکی از بزرگ ترین و شناخته شده ترین برندهای ایرانی در زمینه تولید کابل های فشار متوسط و فوق فشار قوی است. این شرکت در سال ۱۳۷۱ تأسیس شد و با ۶۸٬۰۰۰ متر مربع فضای سرپوشیده و ۵۴۰٬۰۰۰ متر مربع فضای باز یکی از بزرگ ترین کارخانه های کابل سازی خاورمیانه به شمار می آید. ابهر با در اختیار داشتن آزمایشگاه تست ولتاژ بالا (HV Test Lab) و تجهیزات پیشرفته آلمانی، توانسته است محصولاتی مطابق با استانداردهای VDE و IEC تولید نماید. این شرکت علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، سالانه بخش قابل توجهی از محصولات خود را به کشورهای حوزه خلیج فارس و آسیای مرکزی صادر می کند. ثبات کیفیت، تنوع محصول و توان تولید کابل های خاص صنعتی و پروژه ای از مهم ترین مزیت های رقابتی برند ابهر است.

شرکت سیم و کابل سیمکو

سیم و کابل سیمکو از قدیمی ترین و خوش سابقه ترین برندهای ایرانی در زمینه تولید کابل های فشار متوسط و فشار قوی است. این شرکت در سال ۱۳۴۷ تأسیس شد و در زمینی به مساحت ۱۵۰٬۰۰۰ متر مربع فعالیت می کند. سیمکو با بیش از نیم قرن تجربه، از اولین شرکت هایی است که تولید کابل های XLPE و کابل های با عایق حرارتی بالا را در ایران آغاز نمود. محصولات این برند در پروژه های ملی، پالایشگاه ها، صنایع پتروشیمی و نیروگاه ها به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. کیفیت پایدار، رعایت استانداردهای جهانی، به کارگیری ماشین آلات مدرن اروپایی و پشتیبانی فنی قوی باعث شده نام سیمکو به عنوان یکی از نمادهای اعتبار در صنعت کابل برق ایران شناخته شود.

شرکت سیم و کابل یزد

سیم و کابل یزد یکی از باسابقه ترین و خوش نام ترین تولیدکنندگان کابل برق در کشور است که از سال ۱۳۵۹ فعالیت خود را آغاز کرده است. این مجموعه در زمینی به مساحت بیش از ۸۶٬۰۰۰ متر مربع مستقر بوده و توانایی تولید گسترده ای در زمینه کابل های فشار ضعیف، فشار متوسط، فشار قوی و فوق فشار قوی دارد. محصولات این شرکت با بهره گیری از فناوری های روز دنیا و مواد اولیه باکیفیت تولید می شوند و دارای استاندارد ملی ایران و گواهی نامه های معتبر بین المللی هستند. همچنین یزد یکی از برندهایی است که در پروژه های صنعتی و نیروگاهی بزرگ کشور مانند نفت و گاز به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است. پایداری عملکرد در شرایط آب و هوایی سخت، کنترل کیفی دقیق در تمامی مراحل تولید و شبکه گسترده خدمات پس از فروش از ویژگی های شاخص این برند محسوب می شود.

کاربرد کابل فشار متوسط

کابل های فشار متوسط (Medium Voltage Cables) از مهم ترین اجزای شبکه های انتقال و توزیع انرژی الکتریکی محسوب می شوند و وظیفه انتقال برق بین پست های توزیع، ترانسفورماتورها و شبکه های فشار ضعیف را بر عهده دارند. به طور کلی، کاربرد کابل فشار متوسط انتقال جریان الکتریکی در فواصل کوتاه تا متوسط است، جایی که استفاده از کابل های فشار قوی از نظر اقتصادی یا فنی مقرون به صرفه نیست. این کابل ها معمولاً برای انتقال انرژی از پست های توزیع به ترانسفورماتورهای کاهنده یا افزاینده، اتصال بین ژنراتورها و تابلوهای توزیع، و همچنین در شبکه های توزیع برق شهری، صنعتی و نیروگاهی به کار می روند. از دیگر کاربردهای رایج آن می توان به استفاده در توربین های بادی و آبی، ایستگاه های برق خورشیدی، کارخانجات بزرگ صنعتی، معادن و پروژه های ساختمانی مقیاس بالا اشاره کرد. تأمین و توزیع جریان برق با ولتاژ فشار متوسط می تواند به دو روش زمینی (Underground) و هوایی (Overhead) انجام شود. در سیستم های زمینی، کابل ها معمولاً در داخل کانال های مخصوص، لوله های محافظ یا به صورت مستقیم در خاک دفن می شوند تا از آسیب های مکانیکی و عوامل محیطی در امان باشند. این روش بیشتر در مناطق شهری، صنعتی و مکان هایی با تراکم بالای جمعیتی مورد استفاده قرار می گیرد. در مقابل، خطوط هوایی فشار متوسط برای مناطقی که حفاری یا کابل کشی زیرزمینی دشوار است، گزینه ای مناسب تر محسوب می شوند. در این روش، کابل ها توسط دکل یا پایه های مخصوص در ارتفاع نصب شده و انتقال انرژی به صورت هوایی انجام می شود. هر دو نوع سیستم زمینی و هوایی بسته به شرایط محیطی، هزینه اجرا، میزان ایمنی و نیاز شبکه، دارای مزایا و محدودیت های خاص خود هستند.

خطوط هوایی فشار متوسط

خطوط هوایی فشار متوسط یکی از متداول ترین روش های انتقال انرژی الکتریکی در شبکه های توزیع شهری و بین شهری محسوب می شوند. در این سیستم ها، جریان برق از طریق هادی هایی که بر روی پایه هایی از جنس فلز، سیمان یا چوب نصب شده اند، منتقل می شود. هادی های مورد استفاده معمولاً از نوع آلومینیومی بدون روکش یا کابل های فشار متوسط خودنگهدار هستند که به دلیل استحکام بالا و مقاومت در برابر شرایط محیطی، عملکرد مطمئنی دارند. در برخی مناطق نیز از کابل های روکش دار برای افزایش ایمنی و کاهش احتمال اتصالی استفاده می شود. از مهم ترین مزایای خطوط هوایی فشار متوسط می توان به هزینه پایین نصب، تعمیر و نگهداری آسان، و سرعت بالای اجرای پروژه اشاره کرد. با این حال، قرارگیری کابل ها در معرض باد، رطوبت و صاعقه از جمله معایب این روش است که باعث می شود این نوع خطوط بیشتر در مناطق کم جمعیت، روستایی و فضاهای باز مورد استفاده قرار گیرند.

خطوط زمینی فشار متوسط

خطوط زمینی فشار متوسط معمولاً در مناطق پرجمعیت، شهری و صنعتی مورد استفاده قرار می گیرند؛ جایی که ایمنی و زیبایی بصری شبکه برق رسانی اهمیت ویژه ای دارد. در این نوع سیستم ها، کابل های فشار متوسط به صورت زیرزمینی نصب می شوند و با عبور از مسیرهای حفاری شده یا کانال های مخصوص، برق را از پست های توزیع به مراکز مصرف انتقال می دهند. کابل های فشار متوسط زمینی به دلیل داشتن ساختار چندلایه و طراحی عایق بندی دقیق شامل عایق XLPE، اسکرین عایق، شیلد هم محور، فیلر، زره فولادی یا آلومینیومی و روکش نهایی PVC، در برابر تنش های الکتریکی، رطوبت، خوردگی و میدان های مغناطیسی مقاوم هستند. وجود این لایه ها باعث می شود تا نشت جریان، اتصالی یا افزایش دمای ناگهانی در کابل به حداقل برسد و میدان مغناطیسی اطراف کابل کاهش یابد. استفاده از کابل های زمینی فشار متوسط علاوه بر افزایش ایمنی شبکه برق، موجب کاهش خطرات ناشی از صاعقه، باد و عوامل جوی نیز می شود. این نوع کابل ها معمولاً در شبکه های برق شهری، تونل های انرژی، پروژه های زیرساختی بزرگ و نیروگاه ها مورد استفاده قرار می گیرند و به دلیل پایداری بالا و نیاز کمتر به تعمیرات، گزینه ای مناسب برای مناطق پرتراکم محسوب می شوند.

متراژ و بسته بندی کابل فشار متوسط چگونه است؟

کابل های فشار متوسط با توجه به وزن و قطر خارجی زیاد توسط کارخانه فقط بر روی قرقره در متراژ ها 1000/1500/2000/3000 متری بسته بندی می شود. قرقره های در نظر گرفته شده برای کابل فشار متوسط یا کابل های فشار قوی به دو صورت چوبی و فلزی در نظر گرفته می شود. در صورتی که کابل فشار متوسط از نوع مسی و میزان قطر خارجی این محصول بیشتر از 3 سانتی متر و متراژ 1000 متر باشد، قرقره در نظر گرفته شده برای این محصول به صورت فلزی می باشد. نکته قابل توجه برای تمامی خریدارانی که کابل فشار متوسط یا فشار قوی خریداری می نمایند، نوع بسته بندی کابل خریداری شده می‌باشد. به عنوان مثال اگر کابل از وزن و قطر خارجی زیادی برخوردار باشد در هنگام حمل و نصب امکان آسیب دیدگی کابل وجود خواهد داشت به همین سبب بهتر است کابل خود را به صورت قرقره بسته بندی نمایید.

قیمت کابل فشار متوسط

همانطور که در مباحث فوق در خصوص کابل های فشار متوسط زمینی با خطوط انتقال هوایی به آن اشاره شد دانستیم که ضریب اطمینان در کابل های فشار متوسط زمینی بسیار بالاتر می باشد. اما بیشترین انتقال توان به صورت هوایی انجام می پذیرد و تنها دلیل بالا بودن قیمت کابل فشار متوسط زمینی و سایر تجهیزات کابل کشی می باشد. پس مهم ترین مؤلفه قیمت کابل می باشد. در بعضی مواقع مانند خطوط انتقال شهری که تراکم جمعیت و محیط زیاد می‌باشد باید کابل های فشار متوسط زمینی استفاده شود. در نتیجه جهت استعلام قیمت کابل فشار متوسط می توانید با کارشناسان شرکت الماس برق ایرانیان در ارتباط باشید.

سوالات متداول در خصوص کابل فشار متوسط